آثار بهائى بطور اخص شامل آثار نازله از حضرت باب مبشر اعظم حضرت بهاءالله و آثار حضرت بهاءالله مظهر ظهور عصر حاضر ميباشد. بعد از اين آثار نزولى توسط مظاهر الهيه (حضرت باب و حضرت بهاءالله،) عنوان آثار بهائى در رتبه ثانى به نوشتجات، مكاتيب و توقيعاتى كه توسط جانشين حضرت بهاءالله يعنى حضرت عبدالبهاء و بعد از ايشان، حضرت شوقى افندى ولی امرالله، نوشته شده اطلاق مى گردد. آثار حضرت عبدالبهاء و حضرت ولی امرالله در شرح، تفسير و تبيين و ابراز مقاصد اصلى بيانات حضرت باب و حضرت بهاءالله نوشته شده و اگرچه در رتبه ما دون آثار نزولى (آثار مقدسه) و تحت الشعاع آثار حضرت بهاءالله قرار دارند ولكن براى درك واقعى و مقاصد اصلى حضرت بهاءالله ضرورى به شمار مى آيند.
بعد از آثار نزولى و آثار تبينى، دستخطها و تشريعات بيت العدل اعظم الهى مرجع عاليه مصون از خطا آئين بهائى، قسمت ثالث و مهم آثار بهائى را تشكيل ميدهند. به عبارتى ميتوان آثار اساسى و اصلى آئين بهائی را به عنوان يك سيستم هماهنگ و مجموعهای مرتبط شامل آثار نزولى، تبينات تشريحى و دستخطهاى تشريعى در نظر گرفت كه هدف اساسى آن تربيت اهل عالم و تحقق وحدت عالم انسانى، محور جميع تعاليم بهائى ميباشد.
درك واقعى آثار بهائى منوط به شناخت نقش اجزاى متشكله آن در به عرصه ظهور آوردن هدف غائى آن ميباشد. بعد از عرفان اين اجزاء و اهداف آنان، عارف حقيقى آثار بهائى بايد به ارتباط بین اين اجزاء و ابسته و هماهنگ پى برد. ارتباط بین شناخت مقام و اهداف حضرت بهاءالله منوط به مفاهيم اصولى و معانى مندرج در آثار حضرت عبدالبهاء، حضرت ولی امرالله و از همه مهمترين درك و تبعيت از فرامين و دستخطهاى بيت العدل اعظم الهى ميباشد. عرفان عملى اين آثار نصيب آن نفوسى ميگردد که آئين بهائى و آثارش را به عنوان يك سيستم واحد و هماهنگ الهى در نظر گرفته که مبداء و منشأش بيانات حضرت بهاءالله مظهر ظهور الهى و غايتش اعتقاد به بيت العدل اعظم الهى بعنوان هادى وصول به هدف اصلى و اساسى ظهور آئين بهائى يعنى ايجاد وحدت عالم انسانى ميباشد.
بيت العدل اعظم وسيلهای است كه حضرت بهاءالله به اراده الهى و لاجل حفظ آرمانهاى شريعت و اهداف عاليه اش به اهل عالم عطا فرموده است. اين وسيله به منظور وصول به وحدت عالم انسانى و حفظ و صيانت اهل عالم از شئونات عرضیه ای است كه در اديان قبل اسباب تفريق و اختلاف را فراهم نموده، منجر به ايجاد فرقه و شعب گردیده، و اهل عالم را از بحر حقيقى، و هدف اساسى جميع اديان الهى يعنى وحدت عالم انسانى محروم ساخته است. به عبارات ديگر بيت العدل اعظم الهى بطور اخص فى الحقيقه بمانند مجرائى است كه اهداف موعوده حضرت بهاءالله در آن جارى میگردد. از يك طرف وسيله حفظ آرمانهاى اساسى و مفاهيم اصولى آئين بهائى است و از طرف ديگر اسباب صيانت پيروان است و از همه مهتمر به منزله آلتى است كه نه تنها جانشين و بدل شريعت الهى نگشته بلكه به عنوان مجرائى كه از انجمادى كه مانع از ظهور قواى آزادى بخش آئين مقدس بهائى است جلوگيرى مىنمايد.
ترجمه (توقیع اثر حضرت شوقی ربانی) اين مقصد حياتبخش و وظيفه مهم است كه اين تأسيس الهى را از ساير تشكيلاتى كه بر اساس احتياجات و ضرورتهاى بشرى بدعت يافته و در اكثر موارد بر اهل عالم تحميل شده اند، مميز ميسازد.
درك اين مطلب اساسى در ارتباط با شناخت اهداف مودعه در آثار بهائى بعنوان يك سيستم هماهنگ اهميت بسزایی داشته و دارد. اجزاى اين سيستم و نظم جهانى اگر چه من حیث مقامات متفاوتند ولكن من حیث جوهری با يكديگر مغایرتی نداشته و ندارند. تفاوت اجزاء متشكله نظم جهان آراى بهائى در شدت ابراز حقايق باطنى حقيقت مجرد و واحدى است كه توسط حضرت بهاءالله مؤسس اين نظم بديع الهى به اهل عالم عطا گرديده است تا توجه جميع اهل ارض را به اين حقيقت ازلى و ابدى جلب نمايد كه مقصود از كتابهاى آسمانى و آيات الهى آنكه مردمان براستى و دانائى تربيت شوند كه سبب راحت خود و بندگان شود. هر امرى كه قلب را راحت نمايد و بر بزرگى انسان بيفزايد و ناس را راضى دارد مقبول خواهد بود. مقام انسان بلند است اگر بانسانيّت مزيّن و الاّ پست تر از جميع مخلوق مشاهده می شود. بگواى دوستان امروز را غنيمت شمريد و خواد را از فيوضات بحر تعالى محروم ننمائيد. از حق ميطلبم جميع را بطراز عمل ياك و خالص در اين يوم مبارك مزين فرمايد: انه هو المختار
(لوح مقصود - حضرت بهاءالله).
